Những bông hoa xinh đẹp này, dĩ nhiên, không phải là lan, nhưng trong tiếng Việt chúng được gọi là “lan thủy tinh” — hay “glass orchids”. Tôi lần đầu tiên nhìn thấy chúng trong ánh sáng mờ của rừng mưa nhiệt đới, giữa lớp lá rụng — những chồi nhỏ màu trắng xanh nhạt, gần như trong suốt… Lúc đó tôi đã nghĩ rằng đó là một loài lan không có diệp lục và thậm chí còn đưa bức ảnh của chúng vào album chung về các loài lan rừng Đà Lạt. Lần này chúng tôi tình cờ bắt gặp những bông hoa Monotropastrum humile đang bắt đầu tàn, nhưng chúng vẫn chưa mất đi vẻ đẹp kỳ lạ của mình. Chúng tôi phải chiếu đèn pin để nhìn rõ — trên sườn đồi tối, dưới tán rừng buổi chiều muộn, chúng gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường, và thật là một điều kỳ diệu khi chúng tôi nhận ra chúng ngay trên lối mòn. Chúng đã trở thành nhân vật chính của bức tranh này.

Lần này chúng tôi tình cờ bắt gặp những bông hoa Monotropastrum humile là một loài thực vật dị dưỡng nhờ nấm (mycoheterotrophic) thuộc họ Đỗ quyên (Ericaceae). Loài cây này không có diệp lục nên không thể quang hợp; thay vào đó, nó nhận đường và các chất dinh dưỡng từ các loài nấm cộng sinh trong đất.